Eğitim Sen'in anadil sempozyumuna bağlanan Rojavalı Eğitimci Nesrin Musa Reşik, Rojava Devrim'inden önce Suriye'de sadece tek dilli bir eğitim verilirken şu anda üç dilde eğitim verildiğini söyledi. Nesrin Musa Reşik, Suriye'deki entegrasyon süreci ile Kürtçenin resmi ve hukuki olarak tanınması gerektiğini söyledi.
Eğitim ve Bilim Emekçileri Sendikası'nın (Eğitim Sen), Türkiye Barolar Birliği konferans salonunda düzenlendiği Üçüncü Uluslararası Katılımlı Anadil Sempozyumu, verilen aranın ardından "Dünyada anadili temelli çok dilli eğitim modelleri" başlığı ile ikinci oturumda devam etti.
Dünyanın çeşitli yerlerinde verilen anadil mücadelesi deneyimlerinin konuşulduğu ikinci oturum, İrlanda'da anadili deneyimi aktarımı ile başladı. İrlanda Öğretmen Sendikası Başkanı Anthony Quinn, İrlanda dilinin 17'nci yüzyıldan itibaren kademeli ve sistematik bir şekilde marjinalleştirildiğini söyledi. Diğer yandan İngilizcenin hakim dil haline getirildiğine dikkat çeken Quinn, "Çocuklar okullarda kendi dilini kullandığı için cezalandırıldı. Ekonomik, siyasi ve eğitim politikaları ile İrlanda dilini konuşanlar asimile edilmeye çalışıldı. Anadili desteklemek, ulusal dili destekleyerek güçlendirir. Araştırmalar da bunu gösteriyor. Türkiye'de yüzbinlerce çocuk evlerinde Kürtçe, Arapça, Ermenice farklı diller konuşarak büyümesine rağmen sadece Türkçe eğitim görmektedirler. Anadilde eğitim hakkını savunmak sınıfta eşitliği savunmak anlamına geliyor" diye konuştu.
'BAŞARI ANADİLİ KORUMAKTIR'
Lübnan PPSTLL Sendikası'ndan Samar Assaily Ortadoğu'da anadil deneyimi üzerine konuştu. Samar Assail; dilin sadece eğitim ve öğrenme aracı olmadığını aynı zamanda toplumun hafızası olduğunu vurgulayarak, "Çocuklar arasında üç dört dilli kimseler de olabiliyor. Ancak çocuğun anadilini, ilk dilini yok sayarsanız toplumu kuramazsınız. Başarı da böyle gelir, anadili korumaktır. Çocuğun gelişimi sınıfta başlıyor. Yani siyasette anlaşamayabiliriz ancak çocuğun korunması için kendi anadilinin korunması gerekir. Bu bir haktır. Adil bir eğitim istiyorsanız çocuğun anadiline sahip çıkmanız gerek" diye konuştu.
'ÜÇ DİLDE EĞİTM VERİLİYOR'
Ardından Rojava'da anadil temelli eğitim deneyimini Kuzey Doğu Suriye Öğretmen Sendikası'ndan Nesrin Musa Reşik aktardı. Çevrimiçi bağlantı ile sempozyuma katılan Nesrin Musa Reşik, "Bijî berxwedana Rojava" sloganları ve alkışlarla karşılandı. Nesrin Musa Reşik, Rojava Devrimi'nin aynı zamanda anadil devrimi olduğunu vurgulayarak şunları söyledi: "Rojava'da çok uluslu bir yapı var. Kürtçe Devrimi'nden önce sadece Arapça eğitim veriliyordu. Rojava Devrimi ile çok dilli bir eğitim sistemi inşa ettik. Rojava'da eğitim sadece Kürtçe değil. Üç dilde; Arapça, Kürtçe, Süryanice eğitim veriliyor."
'KÜRTÇE'NİN RESMİ VE HUKUKİ OLARAK TANINMASINI İSTİYORUZ'
Suriye'de tekçi yönetimin ve anlayışın halklar arasında nefrete neden olduğuna dikkat çeken Nesrin Musa Reşik, "Şu an biz burada konuşurken binlerce kişi anadilini savunmak için meydanlarda nöbet tutuyor. 14 yıldır bu mücadeleyi sürdürüyoruz, sürdürmeye de devam edeceğiz. Çok sayıda anlaşma imzalandı söylemler geliştiriliyor. Biz, Suriye'de Kürtçe'nin resmi ve hukuki bir dil olarak tanınmasını istiyoruz. Bir sonraki sempozyumda aranızda bulunmak istiyoruz" diyerek konuşmasını tamamladı.
GÜRCİSTAN'DA ANADİLDE EĞİTİMİ ANLATTI
Sonrasında Kafkasya deneyimlerine dair konuşan Tiflis İvane Cavahişli Devlet Üniversitesi'nden Mariam Gureshidz, Gürcistan'da anadilde eğitimi anlattı. 1990'lara kadar Kürtçenin seçmeli olarak verildiğini ancak şu an Kürtçe eğitim verilmediğini belirtten Mariam Gureshidz, Türkçe, Arapça, İngilizce gibi Kürtçenin de eğitim dili olarak kabul edilmesi gerektiğini vurguladı.
'DİRENİŞ HAREKETLERİ DE ARTIYOR'
Ardından İspanya Öğretmen Sendikasından Miguel Paz ve Carles Cabrera, İspanya'da anadil mücadelesine dair aktarımlarda bulundu. Galiçya, anadilde eğitim mücadelesine dair aktarımlarda bulunan Paz, "2026’da ilk defa tarihte Galiçya’da daha fazla İspanyolca konuşa var. Dilimizin gittikçe yok olduğuna şahit oluyoruz ancak aynı zamanda direniş hareketleri de artıyor. Kamu okullarının dışında okullar var ve bu okulda yüzde yüz Galiçya dilinde eğitim veriyor. Binlerce kişi sokaklarda Galiçya dilini konuşmakta direniyorlar" diye konuştu.
'ŞİMDİ YA DA ASLA'
İspanya'da Katalan anadili mücadelesine dair konuşma yapan Carles Cabrerea ise Katalancanın resmi dil olmasına rağmen yok olma tehlikesi ile karşı karşıya olduğunu belirtti. Miguel Paz Cabo, "Şu anda Katalonya'nın bağımsızlığı için bir olasılık daha var ama İspanyolcanın tek dil olarak konuşulduğu bir ulus istemiyorsak harekete geçmeliyiz. Şimdi ya da asla" diye konuştu.
MÜLTECİ ÇOCUKLARIN ANADİL SORUNU
Oturumda son olarak "Göç ve anadil" başlığında konuşan Almanya Eğitim Sendikası'ndan Fatoş Aydil, İngilizcenin "doğal ve tartışmasız" bir şekilde eğitim dili kabul edilirken Türkçe ve Kürtçenin yeterli kurumsal değeri görmediğini belirtti. Fatoş Aydil, mülteci çocuk ve gençlerin karşılaştığı sorunlara dikkat çekerek, "Mülteci çocuklar ve gençler özel zorluklarla karşı karşıyadır. Birçoğu toplu konaklama merkezlerinde yaşamakta ve uyum sınıflarına devam etmektedir. Tek dilli bir eğitim sistemi yapısal eşitsizliği üretir. Çok dilli bir eğitim sistemi ise katılım ve adalet sağlar" diyerek konuşmasını tamamladı.
